De minister breidt deze pilot vanaf 1 oktober 2023 uit met kosteloze rechtsbijstand in het geval van een eerste (spoed) uithuisplaatsing.

Ook ouders met gezag die te maken krijgen met een procedure waarbij de overheid hun kind(eren) uit huis wil plaatsen, kunnen zo vanaf 1 oktober 2023 kosteloze rechtsbijstand krijgen van een gespecialiseerde advocaat.

Wanneer een verzoek tot gezagsbeëindiging of een eerste verzoek tot (spoed)uithuisplaatsing wordt ingediend bij de rechtbank (meestal door de Raad voor de Kinderbescherming of de Gecertificeerde Instelling), wijst de rechtbank bij toerbeurt een gespecialiseerde jeugdrecht- of familierechtadvocaat aan die bij de Raad heeft aangegeven deel te willen nemen aan de pilot. Deze advocaat neemt contact op met de ouders en zal hen kosteloze rechtsbijstand verlenen voor de procedure bij de rechtbank.

Voorkeursadvocaat

Als ouders zich willen laten bijstaan door een voorkeursadvocaat, kan deze voorkeursadvocaat contact opnemen met de rechtbank. Deze advocaat moet bij de Raad voor Rechtsbijstand zijn ingeschreven voor de specialisatie civiel jeugdrecht en/of (on)voorwaardelijk zijn ingeschreven voor de specialisatie personen- en familierecht om onder de pilotregeling te kunnen vallen. Advocaten die op de lijsten van de rechtbank staan, worden door de Raad voor Rechtsbijstand nader geïnformeerd over de administratieve verwerking.

Procedures

De pilot heeft alleen betrekking op tot procedures in eerste aanleg bij de rechtbank (in het geval van een spoedprocedure: de eerste zitting binnen twee weken na de spoedbeschikking en de daaropvolgend zitting na drie maanden). Voor andere procedures rondom een uithuisplaatsing, zoals een verlenging van de uithuisplaatsing, een hoger beroep tegen een uithuisplaatsing of een gesloten uithuisplaatsing, geldt geen kosteloze rechtsbijstand voor ouders. Ook hoger beroepsprocedures tegen gezagsbeeindiging vallen niet onder de reikwijdte van de pilot.

De Raad voor de Rechtsbijstand heeft voor de pilot een beleidsregel vastgesteld. De minister voor Rechtsbescherming zal deze proef monitoren zodat hij een onderbouwd besluit kan nemen na afloop van de proefperiode.

Informatie

• Nieuwsbericht: “Extra ondersteuning voor ouders die met een gezagsbeëindigende maatregel te maken krijgen”
• Nieuwsbericht: ”Extra ondersteuning voor ouders die met een uithuisplaatsing van hun kind(eren) te maken krijgen”
• Kamerbrief plan ter verbetering van de rechtsbescherming in de jeugdbescherming
• Tijdelijke Beleidsregel pilot kosteloze rechtsbijstand gezagsbeëindigende maatregelen en uithuisplaatsingen (pdf, 204 kB)

Kosteloze rechtsbijstand

De regeling is speciaal voor gedupeerde ouders in de herstelregeling kinderopvangtoeslag die te maken hebben met een uithuisplaatsing met kinderbeschermingsmaatregel en bij gezagsbeëindiging. Zij kunnen zich laten bijstaan door een gespecialiseerde advocaat op het terrein van het civiele jeugdrecht of het personen- en familierecht. Dat kan voor zaken gestart vanaf 1 januari 2022 of lopende zaken voor 1 januari 2022 waar nog juridische werkzaamheden voor moeten worden verricht.

In deze regeling gelden geen inkomens- en vermogenseisen en er is geen eigen bijdrage verschuldigd.

De regeling geldt bij:

• Procedures over een uithuisplaatsing met kinderbeschermingsmaatregel. Daaronder wordt verstaan procedures omtrent een aanvraag voor een machtiging uithuisplaatsing, verlenging van de uithuisplaatsing en verzoeken tot verkorting of beëindiging van de uithuisplaatsing.
• Procedures over gezagsbeëindiging. Daaronder wordt verstaan aanvraag tot beëindiging van het ouderlijk gezag en verzoeken om herstel van het ouderlijk gezag.
• Procedures over de mate van omgang en/of contact tussen een ouder en een uithuisgeplaatst kind waarbij Jeugdbescherming/GI of de Raad voor de Kinderbescherming wederpartij zijn.
• Procedures rondom het blokkaderecht van pleegouders.
• Beroep en hoger beroep in voorgenoemde zaken.

De regeling geldt tot 31 december 2024 (conform de HKT-regeling). De datum van indiening van de aanvraag is leidend.

Wanneer kunt u als advocaat diensten verlenen binnen deze regeling?

Advocaten dienen ingeschreven te staan voor specialisatie civiel jeugdrecht of personen- en familierecht. Als u bent ingeschreven bij de Raad met de specialisatie personen- en familierecht, dan dient u tevens in de twee kalenderjaren voorafgaand aan het verzoek minimaal vijf zaken per jaar op het terrein van uithuisplaatsingen afgerond te hebben. Het is niet noodzakelijk dat deze advocaten ook werkzaam zijn binnen de bestaande Subsidieregeling pakket rechtsbijstand herstelregelingen kinderopvangtoeslag (HKT).

De verdere voorwaarden waaraan u moet voldoen om binnen deze regeling rechtsbijstand te kunnen verlenen, leest u in de subsidieregeling (onder bijlage 1 deelnamecriteria, art. 1), te vinden op de pagina over de regeling op onze website.

Hoe geeft u zich op?

Heeft u interesse om deel te nemen en voldoet u aan de in de regeling gestelde deelnamecriteria? Dan kunt u zich aanmelden via herstelregeling@rvr.org. Geef in uw mail aan dat u aan de Subsidieregeling rechtsbijstand procedures rondom uithuisplaatsing en gezagsbeëindiging minderjarigen voor gedupeerde ouders herstelregelingen kinderopvangtoeslag wilt deelnemen en verklaar dat u aan de voorwaarden voldoet.

Matchingsproces

Met een speciaal aanvraagformulier en de schriftelijke bevestiging van de Belastingdienst/toeslagen dat hij of zij gedupeerde is van de kinderopvangtoeslagaffaire, kan een gedupeerde ouder zich bij de Raad melden voor gesubsidieerde rechtsbijstand binnen deze regeling. Hierna kunnen wij een match maken met een aan de regeling deelnemende advocaat door de rechtzoekende een keuze te geven uit door de Raad voorgestelde advocaten. De door de rechtzoekende gekozen advocaat wordt toegevoegd.

Voorkeursadvocaat

Heeft de gedupeerde ouder bij de eerdere uithuisplaatsing een advocaat op basis van een toevoeging gehad, dan kan de Raad deze als voorkeursadvocaat benaderen en toevoegen. Heeft de rechtszoekende op het moment van inwerkingtreding van deze regeling al rechtsbijstand van een advocaat in het kader van HKT, dan voegt de Raad deze advocaat, dan wel de kantoorgenoot toe (mits deze voldoet aan de criteria als gesteld in de regeling)

Vergoedingen

De vergoeding voor de werkzaamheden binnen deze regeling is gelijk aan de vergoeding voor de reguliere toevoeging (P043).